پرویز مشکاتیان - بهمن رجبی

از اینجا دانلود کنید

 **********************************

ازنین یار ارجمند محمد امین توتونچیان در خواست داشته اند که لینک نامه ای که جمعی از دوستان در مورد نظر استاد پایور در رابطه با تنبک را نوشته اند در اینجا قرار دهم:

 http://www.santoor-payvar.blogfa.com/post-123.aspx

**********************************

نوشته ای از سال ۱۳۸۴ به مناسبت تولد آقای مشکاتیان:

به استاد فرزانه پرویز مشکاتیان سرپرست گروه عارف:

اوایل دی ماه 138۳ بود که بر این باور رسیدیم بار دیگر و این بار پس از گذشت هفت سال شاهد بر حضور عرفا خواهیم بود.با نزدیک شدن به موعد کنسرت شاهد بر بیرون آمدن عکس دسته جمعی گروه و یاران قدیم و جدید عارف بودیم همچنین آگاه شدیم ازچگونگی قطعات و تصانیف اجرا.بروی عکسی که ظاهرا جنبه ی تبلیغاتی داشت و بروشور کنسرت پیامی به چشم می خورد و برای کسانی که دیده ی دل باز کرده بودند و با شرایط جامعه و مردم خویش همدل،پیام بسیار آشنا بود و جز این نیز از گروه عارف انتظاری نمی رفت و پیام این بود:

لحظه دیدار نزدیک است...

آه،چقدر خالیست جای اخوان بزرگ تا ببیند لحظه ی دیدارش قاصدیست برای گرما بخشیدن بر سرمای دی! و...

سرانجام در 10و11همین ماه اتفاق افتاد و یارانی که به حمایت از گروه عارف و پیامشان در تالار وزارت کشور حضور به هم رسانیده بودند شاهد بر ترنم نغمات ارائه شده از جانب گروه بودند.ضربی اصول-لاله بهار-مردم آزاده-خزان-گون و ...و دیدند و شنیدند که :

باغ بی برگی که می گوید که زیبا نیست؟

داستان از میوه های سر به گردونسای اینک خفته در تابوت پست خاک می گوید.

باغ بی برگی-خنده اش خونیست اشک آمیز.

پس از اجرای کنسرت و با وجود دیدن اشکالاتی مانند صدابرداری ضعیف برنامه،گزارش اجرا در اکثر جراید پخش شد و آن نیز به مانند پایان یافتن روزهای اندک اجرا به اتمام رسید.اما گرمای ایجاد شده همچنان در دل اهل هنر باقی مانده بود و همگان چشم بر تک درخت بلند بالای باغ داشتند و گویا امید بر آن داشتند که با گرمای دیدگان خود به رشد و نمو آن بیفزایند تا درخت ریشه بدواند.

حال که به سالروز این اتفاق نزدیک می شویم روی سخن با شماست استاد گرانقدر،

سالهاست که با گروهی که تحت سرپرستی شماست همدلیم،استاد عزیز دیر زمانیست که مردم این مرز و بوم بهترین خاطرات موسیقایی خود را با آثار گروه عارف مرور می کنند.هرگاه که نامی از چهارگاه برده می شود بی اختیار به یاد دستان و چکاد می افتند،هنگامی که از نوا نامبرده می شود به یاد طلوع،وقتی نامی از همایون برده می شود به یاد بیداد می افتند.براستی یاد باد آن روزگاران را یاد باد...

مردم ایران زمین همواره همدل و همراز شما و گروهتان بوده اند و چه خوش گفت سایه که :

نشود فاش کسی آنچه میان من و توست-تا اشارات نظر نامه رسان من و توست

گوش کن با لب خاموش سخن می گویم- پاسخم گو به نگاهی که زبان من و توست

استاد عزیز جوانان هنر ایران زمین با افتخار نام شما را در آلبومهای خود می برند و آثار خود را تقدیم به شما می کنند.

جناب مشکاتیان وقتی که خسته از شرایط حاکم و جو موجود،به خانه بر می گردیم تسکین دهنده ی دردمان تصنیف وطن من در سه گاه است.مگر با مدد از کلام ملک الشعرا اینطور نغمه پردازی نکرده اید که:

ای خطه ی ایران مهین ای وطن من-ای گشته به مهر تو عجین جان و تن من

تا هست کنار تو پر از لشگر دشمن-هرگز نشود خالی از دل محن من

و تنها امیدمان به همین مهریست که با ما عجین شده است و بر این باوریم که: گذشت عمر و به دل عشوه می خریم هنوز که هست از پی شام سیه صبح سپید.

استاد عزیز،هموطنان شما با سماع گروه عارف به دست افشانی بر خواستند و حمایت خود را بطور کمال به اثبات رساندند، دیدیم و شاهد بودیم که همگان از تمامی اقشارجامعه و نه تنها آنها بلکه اکثر هنرمندان این مرز و بوم نیز با حضور خود چنان شوکت و جلالی به این حرکت شما دادند که بی سابقه بود.

استاد عزیز،به جرات می گویم کسانی که در ردیف جلوی صندلیها نشسته بودند و اقدام به تهیه بلیطی با مبلغ بیست هزار تومان کرده بودند حقوق دریافتی هر ماهشان بیش از دویست هزار تومان نبوده است.مخاطبان شما همواره شما و گروهتان را حمایت کرده اند و همراه تفکرات گروه شما بوده اند و این را به ثبات رسانده اند که :

هنوز اینجا جوانی دلنشین است-هنوز اینجا نفسها آتشین است.

بگذارید اینگونه بگویم هنردوستان ایرانی قدردان شما هنرمند فرهیخته و گروهتان بابت گنجینه ای که در موسیقی ایران بجای گذارده اید، بوده اند و خواهند بود.اما استاد گرامی در این برهه از زمان ما انتظارات بیش از این داریم.مگر نغمه پرداز محبوب مردم چند زمستان را دیده(استاد در سن 50 سالگی هستند)که اینطور خسته و دلگیر شده است.

ما همگان ظلمی که بر موسیقی و اهل آن به جفا روا داشته شده است را می دانیم و درک می کنیم.ما میدانیم که برگزاری کنسرتی اینچنینی به مانند گذراندن هفت خوان رستم است.ما میدانیم برای گرفتن مجوز تصنیفی که کلام  ان از سروده های مردم همین کشور است و حتی کتاب آن نیز به انتشار رسیده است چه سختیهایی باید متحمل شد و خلاصه کلام اینکه استاد می دانیم:

تو را از نیمه ره برگشتن یاران/ترا تزویر غمخواران/تو را هنگامه ی شوم شغالان/بانگ بی تعطیل زاغان در ستوه آورد.پس باز از زبان زنده یاد مشیری می گویم که:

من اینجا ریشه در خاکم/من اینجا عاشق این خاک از آلودگی پاکم/من اینجا روزی آخر از ستیغ کوه چون خورشید/سرود فتح می خوانم/و می دانم تو روزی باز خواهی گشت.

استاد عزیز،مگر نه اینکه  شما در مصاحبه خود که نمونه ای از آن را در اینجا قرار داده ایم اعلام کردید و حتی نام بردید که در شهرستانهایی از قبیل اصفهان-شیراز اهوازو ...عارفیان به اجرابر خواهند خواست؟

استاد عزیز،ما مخاصبان آثار شما اعلام می داریم که با گذشت چیزی حدود یکسال ، سرو آزادی را که در 10 و 11 دی ماه یه یادگار در باغ بی برگی موسیقی آریا بوم به یادگار گذاردید در حال خشک شدن است.خواستار تداوم حرکت عارف به خصوص در شهرستانها طبق مصاحبه ی خود شما هستیم و امید آن داریم که سکوت خود و گروهتان را یشکنید تا شرری را که در دلها ایجاد کرده بودید هرچه بیشتر فروزان کنید.

استاد عزیز،ما هنور اجرای زنده آلبومهایی مانند دستان و نوا(مرکب خوانی)را شاهد نبوده ایم. پس از کلام یکی از تصانیف ساخته شده از جانب خودتان مدد می جویم که :

همراه شو عزیز

تنها نمان بدرد

کین درد مشترک هرگز جدا جدا

درمان نمی شود

دشوار زندگی

هرگز برای ما

بی رزم مشترک آسان نمی شود

به امید آنروز...

۱.نجوا   ۲.کمانچه   ۳.با که گويم راز   ۴.آواز   ۵.غم پرست   ۶.ای سلسله مو   ۷.تکنوازی تار   ۸.آواز روی قطعه ضربی  ۹.ادامه آواز   ۱۰.تصنيف (نيایش)

۱۹.آلبوم ساز خاموش با صدای محمد رضا شجريان :

۱.پيش درآمد دشتی   ۲.تار و کمانچه   ۳.ساز و آواز دشتی   ۴.مرا رها کن   ۵.تار   ۶.خسرو و شيرين   ۷.ساز و آواز دشتستانی   ۸.تصنيف (ساز خاموش)

محمدرضا شجریان"، استاد آواز ایرانی می گوید از یافتن كسی كه بعد از خودش بتواند پرچمدار آواز اصیل ایرانی باشد اصلا ناامید نیست.

"محمدرضا شجریان"، استاد آواز ایرانی می گوید از یافتن كسی كه بعد از خودش بتواند پرچمدار آواز اصیل ایرانی باشد اصلا ناامید نیست. شجریان در پاسخ به این سوال كه آیا هیچكدام از شاگردان شما و یا شخص دیگری در آواز به جایگاهی رسیده است كه بعد از شما بتواند پرچم دار آواز ایرانی شود؟به بی بی سی گفته است: هم شاگردان من هستند و هم دیگران كه استعداد های خوبی در آنها هست. من اصلا نا امید نیستم و خوش بینانه به آینده نگاه می كنم. وی درباره كارگاه تخصصی آوازش گفت:اول قرار نبود كه كارگاه اینقدر ابعاد گسترده ای داشته باشد. اول قرار بود كه درحد یك جلسه پرسش و پاسخ باشد، اما برای همان جلسه هم باید كسانی انتخاب می شدند كه از قبیله آواز باشند، وقتی استقبال جوانان را دیدیم و گزینش اینقدر طولانی شد تصمیم گرفتیم كه آن را مفصل تر برگزار كنیم. این بود كه كشیده شدیم به سمت شنیدن صداها و انتخاب تعدادی از بهترین های آنها كه درحد توان و انرژی ام به آنها آموزش هایی بدهم و كمكشان كنم. وی درباره نتایج برگزاری این كارگاه می‌گوید باید دید كه چه پیش می آید؟ اما من فكر می كنم كه این جلسات مفید فایده باشد. هر كدام از این جوان هایی كه انتخاب می شوند، یك نوع آموزش و توجه خاص نیاز دارند و باید دید كه ما تا چه انداره می توانیم پیش برویم. شجریان به كسانی كه دسترسی به كلاس و یا استادی ندارند پیشنهاد كرده است كه ببینند صدایشان به كدام خواننده نزدیك است، آلبوم های او را بگیرند گوش بدهند و تمرین كنند. یعنی به صورت جزء به جزء آن را تمرین كنند. مثلا بیت بیت اشعار او را بخوانند مثلا بیست بار پشت سر هم بخوانند و صدایشان را صبط كنند بعد گوش بدهند و ببینند كه كجای آوازشان به اصل صدا نزدیك است و كدام نیست. گوش دادن به صدای خودتان بهترین كمك است باید گوش را تربیت بدهید كه درست بشنود. اولین مرحله یادگیری آواز تقلید است. اولین قدم این است كه از خواننده ای كه صدایش نزدیك به آنهاست تقلید كنند. وی درپاسخ به این سوال كه چرا ردیف موسیقی آقای دوامی را كه سال ها پیش ضبط كرده بودید، منتشر نمی كنید و یا چرا ردیف آوازی را دوباره اجرا نمی كنید؟گفت: ردیف آوازی او در اختیار من نیست من تصانیف ایشان را ضبط كرده ام ردیف آوازی او در اختیار وزارت فرهنگ وقت بود كه قاعدتا باید در حال حاضر دست وزارت ارشاد باشد. البته یادم می آید شور ایشان با تار آقای لطفی منتشر شده است. اما از بقیه آن خبر ندارم. باید توضیحی بدهم. ردیف چیزی جز یك فرمول نیست. خواننده باید آن را بداند و یاد بگیرد اما بعد از آن باید سعی كند كه خودش خلق كند. پس در چارچوب ردیف ماندن هم درست نیست. مهم این است كه چگونه آواز بخوانند و این ردیف آواز را چطور ارائه كنند. مشكل ما هم در این كارگاه همین است بیشتر آنها كلاس رفته اند و ردیف را می دانند اما نمی توانند آن را اجرا كنند. شجریان درباره قطع همكاری با كیهان كلهر و حسین علیزاده نیز توضیح داد: نباید كار را تا جایی ادامه می دادیم كه به تكرار می رسید. آنها دوست داشتند با كسان دیگری كار كنند من هم دوست داشتم با كسان دیگری كار كنم.

ماموران سالن در عملی زشت از روشن کردن میکروفون ها و نور خودداری کردند، اما شجریان ساده و بی ریا نشست و با گروهش، بدون میکروفون این قطعه را اجرا کرد

تور بزرگ اروپائی محمد رضا شجریان خواننده نامی ایران، دوشنبه شب با اجرای کنسرت درلندن شروع شد. به گزارش روزآنلاین ، شجریان که در این تور، استاد دیگر بزرگ موسیقی ایران، علیزاده را به همراه ندارد، از ترکیب تازه ای درگروه نوازندگان خوداستفاده کرده است. کنسرت شجریان شب یکشنبه و دوشنبه شب در تالار کدوگان لندن اجرا شد، در حالی که هر دو شب این سالن ۹۰۰ نفره صندلی خالی نداشت و بلیت ها از مدت ها قبل به فروش رفته بود؛ بلیت هایی که به قیمت ۱۰ تا ۳۵ پوند فروخته می شد. سال گذشته هم شجریان به همراه گروهش در تالار کوئین الیزابت لندن به اجرای کنسرت پرداخت که با استقبال علاقه مندان روبرو شد، اما این بار فقط لندنی ها شاهد اجرای استاد نخواهند بود، بلکه این آغاز توری است که در تمام اروپا ادامه خواهد یافت. این برنامه در اسلو، استکهلم، گوتنبرگ، آمستردام، فرانکفورت، کلن و بیست و نهم در برلین برگزار می شود. ● نگاهی به اجرای آغازین اولین کنسرت شجریان در اروپا بدون گروه حیرت انگیز قبلی- جمع چهار نفره شجریان، علیزاده، کلهر و همایون که حاصل اش شماری از بهترین و ماندگارترین آلبوم های موسیقی ایرانی بود؛ از "فریاد" تا به ویژه "بی تو به سر نمی شود" و کنسرت های به یادماندنی که در حافظه موسیقی دوستان لحظه به لحظه ثبت و ماندگار شده؛ از کنسرت "همنوا با بم" در تالار وزارت کشور تا سال گذشته در کوئین الیزابت هال لندن- پیش از هر چیز دریغ و حسرتی را بر می انگیزد که چرا و چطور این گروه بی همتا در تاریخ موسیقی از هم می پاشد و دو استاد بی نظیر موسیقی ایرانی- شجریان و علیزاده- بار دیگر از همکاری درخشان شان با یکدیگر چشم پوشی می کنند. چرایش را نمی دانم- و اساساً فرقی هم نمی کند- اما نتیجه اش کماکان یکسان است: از دست رفتن یک فرصت استثنائی در موسیقی ایران. گروه تازه شجریان در توری که این هفته از لندن آغاز شد و در شهرهای مختلف اروپا ادامه خواهد یافت، متشکل از سعید فرج پوری[آهنگساز و نوازنده کمانچه]، مجید درخشانی[ آهنگساز و نوازنده تار]، محمد فیروزی[بربط] و همایون شجریان[ تنبک و همراهی آواز] است که در برنامه ای با عنوان "سخن سعدی" در دو بخش ماهور و شور و افشاری به اجرا برنامه می پردازند. نکته دیگر اینکه با وجود عنوان "سخن سعدی" برای برنامه و انتخاب شعر تمام تصنیف ها و آوازها از غزلیات سعدی، قطعه ای از سروده های حافظ هم در میان برنامه وجود دارد: "سرو چمان". هرچند "سرو چمان" یادآور یکی از بهترین آلبوم های شجریان و از قطعات جاودانی اوست، اما این جا با اجرایی نه چندان دلچسب- که ناهماهنگی آشکاری بین نوازندگان دیده می شد که می تواند ناشی از تمرین اندک باشد یا تغییراتی که در موسیقی جا افتاده این قطعه رخ داده بود از جمله همخوانی ـ ضعیف ترین بخش برنامه را رقم زد. پیش از آن اما صدای گرم و توانای شجریان تماشاگر را بر سر جای خود میخکوب کرده بود: در اولین ساز و آوازکه همراهی دلنشینی از بربط را به همراه داشت، در بخش هایی ـ مثلاً "گویم که سری دارم سر باخته در پایی"- تحریرهای استاد به اوج خود نزدیک بود. در ساز و آواز دوم تحریرهای استاد به اوج نمی رسید- مثل بخش "بیچاره کسی است"-، اما انتخاب اشعار بکر و دست نخورده سعدی- یکی از دیگری بهتر و جذاب تر و هماهنگ تر با موسیقی ایرانی- کماکان درخشان بود و حسن انتخاب اشعار را به عنوان مهمترین امتیاز این کنسرت به رخ می کشید. «شجریان همواره این حسن را دارد که در انتخاب اشعار نهایت دقت و حوصله را به خرج می دهد؛ برعکس شهرام ناظری که گاه چنان بی دقتی ای در انتخاب شعر می کند که می تواند ارزش هایش آلبوم یا کنسرتش را به زیر سئوال بکشد: مثل " سلامی چو بوی خوش آشنایی" یا "بیا تا قدر یکدیگر بدانیم" که هر دو از بدترین آثارش هستند.» بخش دوم کنسرت، هماهنگی بیشتری را بین نوازندگان عیان می کرد؛ به ویژه در تصنیف "در بند عشق" ساخته خود شجریان که نوآوری هایی را در دل داشت و دلنشین ترین بخش همخوانی دو خواننده را رقم می زد. اما شاید بهترین قطعه کنسرت، آخرین بخش آن بود که خارج از روال برنامه و به درخواست تماشاگران اجرا شد: تصنیفی بسیار زیبا و مدرن با شعری از مولانا و همخوانی طراز اول که شور و حال ویژه ای داشت؛ هرچند به دلیل عدم برنامه ریزی درست، اجرای آن به درازا کشید و ماموران سالن در عملی زشت از روشن کردن میکروفون ها و نورها خودداری کردند، اما شجریان ساده و بی ریا نشست و با گروهش، بدون میکروفون این قطعه را اجرا کرد؛ که البته شاید برای دوستداران شجریان تجربه بدی هم نبود: شنیدن صدای استاد بدون میکروفون که به قول خودش برای اولین بار اتفاق افتاد.                                      محمدرضا شجریان كه دو جلسه از نخستین كارگاه آواز خود را در سال ۸۵ برگزار كرده بود، دوباره بیستم فروردین ماه به سراغ علاقه مندان و دوستداران هنر آواز می رود. محمدرضا شجریان كه دو جلسه از نخستین كارگاه آواز خود را در سال ۸۵ برگزار كرده بود، دوباره بیستم فروردین ماه به سراغ علاقه مندان و دوستداران هنر آواز می رود. عضو هیأت داوران كارگاه آواز شجریان در این باره گفت: به دنبال تشكیل نخستین جلسه برگزاری آزمون از افراد راه یافته به این كارگاه در روزهای بیستم و بیست و دوم فروردین، جلسات بعدی با حضور شجریان ادامه خواهد یافت. این جلسات تا زمانی كه تمام افراد انتخابی مورد آزمون قرار بگیرند برگزار می شود و در نهایت چند نفر انتخاب می شوند كه به صورت اختصاصی زیرنظر استاد آموزش می بینند. علی جهاندار در ادامه افزود: افراد انتخابی توسط شجریان در جلسات بعدی به طور مستقیم تعلیم می بینند و مابقی هنرجویان نیز حضور خواهند داشت و به صحبت های شجریان گوش فرا می دهند. همچنین شجریان بعد از تعلیم چند نفری كه انتخاب می شوند، از بقیه افراد نیز آزمون می گیرد و در هر مرحله تعدادی را برمی گزیند. جهاندار در پایان گفت: با گذشت یك جلسه از برگزاری آزمون هنوز اسامی هیچ كسی از سوی شجریان اعلام نشده است.